Ασφάλεια Εξοχικής Κατοικίας: πότε θεωρείται εξοχικό και τι καλύπτεται

Η ασφάλιση εξοχικής κατοικίας αφορά ακίνητα που χρησιμοποιούνται για αναψυχή ή για σύντομες περιόδους διαμονής μέσα στο έτος — σε αντίθεση με τη μόνιμη κατοικία, όπου ο ιδιοκτήτης ή ο ενοικιαστής διαμένει συνήθως όλο τον χρόνο. Η διάκριση δεν είναι τυπική: οι καλύψεις και οι όροι διαφέρουν ανάλογα με τη χρήση.

Η εξοχική κατοικία είναι ο χώρος αναζωογόνησης και χαλάρωσης για πολλούς ανθρώπους. Παρότι δεν αποτελεί την κύρια μόνιμη κατοικία, η απώλειά της από φυσική καταστροφή, πυρκαγιά ή σεισμό μπορεί να είναι καταστροφική τόσο οικονομικά όσο και συναισθηματικά.

Με την ασφάλιση κατοικίας εξασφαλίζετε τα οικονομικά μέσα για την αποκατάστασή της αν συμβεί κάτι απρόβλεπτο — και απολαμβάνετε το εξοχικό σας χωρίς τη συνεχή ανησυχία.

Πότε μια κατοικία θεωρείται μόνιμη και πότε εξοχική

Στην ασφάλιση κατοικίας η διάκριση γίνεται με βάση τη διάρκεια και τον σκοπό της διαμονής:

Οι ασφαλιστικές καλύψεις και οι όροι μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με τη χρήση και την κατάσταση της κατοικίας, γι' αυτό η σωστή δήλωση της χρήσης είναι το πρώτο βήμα.

Σε ποιους απευθύνεται η ασφάλιση εξοχικής κατοικίας

Απευθύνεται σε όλους όσους διατηρούν εξοχική κατοικία στην Ελλάδα, ανεξάρτητα από το αν είναι κάτοικοι Ελλάδας ή εξωτερικού.

Το ελληνικό ΑΦΜ αποτελεί προϋπόθεση για την απόκτηση ασφαλιστικής κάλυψης, επιτρέποντας στους ιδιοκτήτες να προστατεύσουν την περιουσία τους ανεξαρτήτως του πού βρίσκονται οι ίδιοι.

Οι καλύψεις στην ασφάλιση εξοχικής κατοικίας

Συνήθως οι εξοχικές κατοικίες ασφαλίζονται με τις βασικές καλύψεις — πυρκαγιά, έκρηξη και πτώση κεραυνού — που προστατεύουν από τους πιο συνηθισμένους κινδύνους.

Οι ασφαλιστικές εταιρείες προσφέρουν όμως και πλήρη πακέτα με ευρύ φάσμα καλύψεων: ζημιές από σεισμό, κλοπή, καταστροφές λόγω καιρικών φαινομένων και άλλα.

Ο όρος της μόνιμης κατοικίας

Οι πλήρεις αυτές καλύψεις προσφέρονται συνήθως μόνο εφόσον ο ιδιοκτήτης έχει ασφαλίσει και τη μόνιμη κατοικία του στην ίδια ασφαλιστική εταιρεία και με τις ίδιες καλύψεις. Έτσι επωφελείται από πλήρη προστασία και για τα δύο ακίνητα.

Υπάρχουν ωστόσο και εταιρίες που αναλαμβάνουν την πλήρη κάλυψη της εξοχικής κατοικίας ακόμη και χωρίς να είναι ασφαλισμένη η κύρια κατοικία. Είναι ένα από τα σημεία όπου η σύγκριση προγραμμάτων κάνει πραγματική διαφορά.

Ποιες εξοχικές κατοικίες ασφαλίζονται

Ασφαλίζονται οι κατοικίες που έχουν κατασκευαστεί με νόμιμη οικοδομική άδεια. Σε περίπτωση αυθαίρετης κατασκευής, οι ασφαλιστικές εταιρίες δυσκολεύονται να πιστοποιήσουν τα πρότυπα και τις προδιαγραφές με τα οποία χτίστηκε το κτίριο, άρα και τη συμμόρφωσή του προς αντισεισμικές πρακτικές ή άλλες προδιαγραφές ασφαλείας. Ως αποτέλεσμα, συνήθως αποκλείουν την ασφάλιση τέτοιων κατασκευών.

Αν το κύριο μέρος της κατοικίας έχει κατασκευαστεί με νόμιμη οικοδομική άδεια αλλά υπάρχει κάποιο αυθαίρετο μέρος που έχει νομιμοποιηθεί, η ασφαλιστική εταιρία θα εξετάσει την κατάσταση κατά περίπτωση και θα αποφασίσει αν θα καλύψει το σύνολο του κτιρίου.

Πόσες ημέρες επιτρέπεται να μείνει κλειστό το εξοχικό

Κάθε συμβόλαιο κατοικίας ορίζει ένα ανώτατο διάστημα που το σπίτι επιτρέπεται να μείνει ακατοίκητο. Αν η ζημιά συνέβη ή εντοπίστηκε αφού είχε ήδη περάσει αυτό το διάστημα, η αποζημίωση δεν οφείλεται. Είναι ο πιο παρεξηγημένος όρος στην ασφάλεια εξοχικής κατοικίας, γιατί ένα εξοχικό εξ ορισμού μένει κλειστό για μήνες.

Τα όρια που συναντάμε στα συμβόλαια της ελληνικής αγοράς είναι συγκεκριμένα:

• 45 διαδοχικές ημέρες για κύρια ή μόνιμη κατοικία.
• 90 διαδοχικές ημέρες όταν το ίδιο συμβόλαιο ασφαλίζει εξοχική ή δευτερεύουσα κατοικία — δηλαδή το όριο διπλασιάζεται ακριβώς επειδή αναγνωρίζεται η εποχική χρήση.
• 30 ημέρες σε ορισμένα παλαιότερα συμβόλαια περιουσίας, εκτός αν έχει συμφωνηθεί ρητά και γραπτά μεγαλύτερο διάστημα.

Δύο πράγματα κρίνουν την υπόθεση. Πρώτον, ο όρος μετράει διαδοχικές ημέρες: μια επίσκεψη τον Νοέμβριο μηδενίζει τον μετρητή. Δεύτερον, σχεδόν όλα τα συμβόλαια δέχονται μεγαλύτερο διάστημα εφόσον ενημερωθεί εγγράφως η εταιρία πριν και συμφωνήσει στη συνέχιση της κάλυψης. Ζητήστε να δείτε πόσες ημέρες ορίζει το συγκεκριμένο συμβόλαιο και βάλτε τη συμφωνία στο ασφαλιστήριο — προφορική διαβεβαίωση δεν αποζημιώνει.

Αν νοικιάζετε το εξοχικό βραχυχρόνια

Η βραχυχρόνια μίσθωση αλλάζει τη φύση του κινδύνου και τα συμβόλαια το αντιμετωπίζουν ρητά. Συναντάμε τρεις διαφορετικές αντιμετωπίσεις, και η διαφορά τους είναι τεράστια για τον ιδιοκτήτη:

• Συμβόλαια που δεν καλύπτουν καθόλου την κατοικία όσο διατίθεται σε τρίτους με μίσθωση μικρότερη των δύο μηνών.
• Συμβόλαια που κρατούν τις υλικές καλύψεις αλλά αναστέλλουν συγκεκριμένες επεκτάσεις — τυπικά την αστική ευθύνη και το προσωπικό ατύχημα — για όσο διάστημα το ακίνητο είναι εκμισθωμένο με βραχυχρόνια μίσθωση κατά την έννοια του άρθρου 111 του Ν. 4446/2016.
• Συμβόλαια που εξαιρούν ζημιές οι οποίες συμβαίνουν ενώ η κατοικία έχει παραχωρηθεί σε πρόσωπα εκτός της οικογένειας του ασφαλισμένου.

Πρακτικά: αν το εξοχικό μπαίνει έστω και μερικές εβδομάδες τον χρόνο σε πλατφόρμα, δηλώστε το πριν την έκδοση. Η εναλλακτική δεν είναι «λίγο μικρότερη κάλυψη» — είναι απόρριψη της ζημιάς τη στιγμή που θα τη χρειαστείτε, και η χρήση του ακινήτου αποδεικνύεται εύκολα από τη δήλωση βραχυχρόνιας διαμονής. Αν το ακίνητο λειτουργεί συστηματικά ως κατάλυμα, το θέμα δεν είναι πια εξοχικό: το αναλύουμε χωριστά στην ασφάλιση κατοικίας για Airbnb.

Τι επηρεάζει το κόστος

Η σωστή δήλωση της αξίας είναι το πιο κρίσιμο από τα τέσσερα — δείτε αναλυτικά πώς αποφεύγετε την υπασφάλιση και την υπερασφάλιση.

Πόσο κοστίζει η ασφάλεια εξοχικής κατοικίας

Η ασφάλεια κατοικίας δεν τιμολογείται με πάγιο ποσό αλλά με συντελεστή τοις χιλίοις (‰) επί της ασφαλιζόμενης αξίας. Δηλαδή πληρώνετε ένα ποσοστό του κεφαλαίου που δηλώνετε ότι κοστίζει να ξαναχτιστεί το σπίτι — όχι της εμπορικής του αξίας και όχι της αντικειμενικής. Σε πακέτα κατοικίας που περιλαμβάνουν και σεισμό, ο συντελεστής του κτιρίου κινείται ενδεικτικά μεταξύ 1,20‰ και 1,30‰ τον χρόνο, ενώ του περιεχομένου γύρω στο 1,60‰ (τιμολόγηση 2024).

Ο παρακάτω πίνακας είναι απλή εφαρμογή αυτού του συντελεστή, ώστε να δείτε τάξη μεγέθους πριν ζητήσετε προσφορά:

Το περιεχόμενο τιμολογείται χωριστά με τον δικό του συντελεστή: για έπιπλα και εξοπλισμό αξίας 10.000 € το ασφάλιστρο βγαίνει ενδεικτικά γύρω στα 16 €, για 20.000 € γύρω στα 32 € και για 40.000 € γύρω στα 64 € τον χρόνο. Σε ένα εξοχικό το περιεχόμενο είναι συνήθως μικρότερο από την κύρια κατοικία, οπότε η επιβάρυνση είναι μικρή σε σχέση με τη διαφορά που κάνει αν το σπίτι διαρρηχθεί εκτός σεζόν.

Κάθε εταιρία ορίζει και ελάχιστο ασφάλιστρο. Ενδεικτικά, τα ελάχιστα που συναντάμε είναι 30 € για απλή κάλυψη πυρός, 45 € για διευρυμένη ή πλήρη κάλυψη και 150 € για ασφάλιση σε συμφωνημένες αξίες (τιμολόγηση 2023). Πολύ μικρά κεφάλαια δεν πέφτουν κάτω από αυτά τα ποσά, όσο χαμηλός κι αν είναι ο συντελεστής.

Τα παραπάνω είναι ενδεικτικά και όχι προσφορά. Το τελικό ασφάλιστρο ενός συγκεκριμένου εξοχικού το μετακινούν η σεισμική ζώνη της περιοχής, το έτος κατασκευής, ο τύπος κατασκευής, η απαλλαγή που θα επιλέξετε και το αν ασφαλίζεται μόνο το κτίριο ή και το περιεχόμενο. Τη ζωντανή σύγκριση για την κατοικία θα βρείτε στη σελίδα για την ασφάλεια κατοικίας.

Οι εκπτώσεις που πιάνουν σε ένα εξοχικό

Εδώ υπάρχει μια λεπτομέρεια που κοστίζει χρήματα αν δεν τη γνωρίζετε: ένα μέρος των εκπτώσεων προβλέπεται μόνο για μόνιμες κατοικίες — τυπικά οι εκπτώσεις μεγάλου ασφαλιζόμενου κεφαλαίου (περίπου 5% πάνω από τις 300.000 € και 10% πάνω από τις 600.000 €) και η έκπτωση για συναγερμό συνδεδεμένο με κέντρο λήψης σημάτων (περίπου 5%). Το εξοχικό δεν τις παίρνει.

Παίρνει όμως τις εκπτώσεις συνδυασμού, που ισχύουν για κάθε κατοικία:

• 10% όταν ασφαλίζετε δεύτερη κατοικία στην ίδια εταιρία — η έκπτωση εφαρμόζεται στα ασφάλιστρα και των δύο.
• 10% όταν η ασφάλεια κατοικίας συνδυάζεται με ασφάλεια αυτοκινήτου· στην περίπτωση αυτή δίνεται συνήθως και 10% έκπτωση στο ασφάλιστρο του αυτοκινήτου.
• 20% αν το ακίνητο είναι ενυπόθηκο, δηλαδή έχει προσημειωθεί για στεγαστικό δάνειο.

Οι δύο πρώτες δεν αθροίζονται: όταν συντρέχουν μαζί, το συνολικό όφελος παραμένει 10%. Ζητήστε ρητά να εφαρμοστούν — δεν μπαίνουν πάντα αυτόματα.

Οι απαλλαγές στο εξοχικό είναι υποχρεωτικές και διπλάσιες

Απαλλαγή είναι το ποσό που κρατά ο ασφαλισμένος πάνω του σε κάθε ζημιά. Στην ασφάλεια εξοχικής κατοικίας ισχύουν δύο κανόνες που δεν ισχύουν στην κύρια κατοικία, και μαζί εξηγούν γιατί δύο συμβόλαια με το ίδιο ασφάλιστρο δεν είναι το ίδιο συμβόλαιο:

• Οι απαλλαγές είναι υποχρεωτικές. Ενώ σε μόνιμη κατοικία μπορείτε να επιλέξετε πρόγραμμα χωρίς απαλλαγές, στο εξοχικό οι εταιρίες τις επιβάλλουν.
• Ισχύει το διπλάσιο ποσό ή ποσοστό. Όπου ένα συμβόλαιο ορίζει απαλλαγή κλοπής 5% της ζημιάς με ελάχιστο 500 €, στο εξοχικό γίνεται 10% με το αντίστοιχα διπλάσιο ελάχιστο.

Οι τυπικές απαλλαγές που συναντάμε στα συμβόλαια κατοικίας, πριν διπλασιαστούν για εξοχική χρήση:

Στην πράξη: σε διάρρηξη 5.000 €, απαλλαγή 5% με ελάχιστο 500 € αφήνει αποζημίωση 4.500 €, ενώ η διπλάσια απαλλαγή του εξοχικού — 10% με ελάχιστο 1.000 € — την κατεβάζει στα 4.000 €. Ζημιά μικρότερη από το ελάχιστο δεν αποζημιώνεται καθόλου. Δεν είναι λόγος να μην ασφαλίσετε το εξοχικό — είναι λόγος να ασφαλίσετε το κτίριο σωστά, γιατί εκεί οι ζημιές είναι μεγάλες και η απαλλαγή γίνεται αμελητέα.

Η απαλλαγή σεισμού είναι ο μεγαλύτερος μοχλός τιμής

Στον σεισμό η απαλλαγή δεν είναι σταθερή: την επιλέγετε, και η επιλογή μεταφράζεται απευθείας σε έκπτωση στο ασφάλιστρο του σεισμού. Ενδεικτική κλίμακα:

Η αριθμητική είναι απλή αλλά κρίσιμη: σε κτίριο 200.000 €, απαλλαγή 10% σημαίνει ότι οι πρώτες 20.000 € κάθε σεισμικής ζημιάς είναι δικές σας. Η έκπτωση 55% αξίζει όταν σκοπός της ασφάλισης είναι η ολική καταστροφή· δεν αξίζει αν περιμένετε να καλυφθούν ρωγμές και επισκευές. Πώς λειτουργεί η κάλυψη και ποιες προϋποθέσεις ισχύουν, τα αναλύουμε στην ασφάλεια κατοικίας για σεισμό.

Τι θα σας ρωτήσει η ασφαλιστική για ένα εξοχικό

Τα εξοχικά είναι συχνά παλιότερα σπίτια, οπότε οι ερωτήσεις ανάληψης κρίνουν πραγματικά την υπόθεση. Έχοντας τις απαντήσεις έτοιμες κερδίζετε χρόνο και αποφεύγετε συμβόλαιο που δεν θα ίσχυε:

• Έτος κατασκευής. Η κάλυψη σεισμού δίνεται συνήθως με την προϋπόθεση ότι η οικοδομή είναι κτισμένη μετά το 1960, με εγκεκριμένη άδεια, χωρίς αυθαίρετες παρεμβάσεις στον φέροντα οργανισμό και χωρίς σεισμικές ζημιές στο παρελθόν.
• Τύπος κατασκευής. Ζητείται σκελετός από μπετόν αρμέ και στέγη από μπετόν αρμέ ή κεραμίδια σε σιδερένιους ή ξύλινους δοκούς. Αν το σπίτι είναι λιθόκτιστο, η ανάληψη γίνεται κατά περίπτωση και όχι αυτόματα.
• Ηλικία σωληνώσεων. Η κάλυψη διαρροής για ύδρευση, θέρμανση και κλιματισμό ισχύει τυπικά για σωληνώσεις έως 40 ετών. Από 41 έως 45 ετών δίνεται με απαλλαγή περίπου 15% της ζημιάς και ελάχιστο 1.000 €, ακόμη κι αν έχετε επιλέξει πρόγραμμα χωρίς απαλλαγές. Πάνω από 45 έτη δεν παρέχεται κάλυψη. Για την αποχέτευση το όριο είναι χαμηλότερο, γύρω στα 25 έτη.
• Σεισμική ζώνη της περιοχής. Είναι από τις βασικές παραμέτρους τιμολόγησης του σεισμού, μαζί με το έτος κατασκευής και την απαλλαγή.
• Ιστορικό ζημιών. Ζητείται καθαρό ιστορικό της τελευταίας τριετίας.
• Ασφαλιζόμενο κεφάλαιο. Πάνω από 1.000.000 € οι καλύψεις, οι απαλλαγές και τα ασφάλιστρα δεν βγαίνουν από τιμολόγιο: συμφωνούνται κατά περίπτωση.
• Χρήση. Πόσους μήνες μένει κλειστό και αν εκμισθώνεται — τα δύο σημεία που αναλύονται παραπάνω.

Πώς γίνεται η αποζημίωση

Η ασφάλιση εξοχικής κατοικίας κρίνεται σε τρία σημεία: τι καλύψεις δέχεται να δώσει κάθε εταιρία για ένα σπίτι που μένει άδειο, με ποιον όρο, και με ποιο κεφάλαιο. Στην Alfa Point συγκρίνουμε τα προγράμματα της αγοράς για το δικό σας εξοχικό.

Συχνές ερωτήσεις για την ασφάλιση εξοχικής κατοικίας