Ασφάλιση κατοικίας: συχνές ερωτήσεις

Και οι δύο, για διαφορετικά πράγματα. Ο ιδιοκτήτης ασφαλίζει το κτίριο και, προαιρετικά, την απώλεια ενοικίων. Ο ενοικιαστής ασφαλίζει το περιεχόμενό του και τις βελτιώσεις που έκανε με δικά του έξοδα. Κανένα συμβόλαιο δεν καλύπτει την περιουσία του άλλου.

Σε συμβόλαια που το ορίζουν ρητά, όχι. Οι ζημιές από τον ενοικιαστή, τον φιλοξενούμενο ή οποιονδήποτε διαμένει στο σπίτι με άδεια του ασφαλισμένου εξαιρούνται από τις κακόβουλες ενέργειες και από την κλοπή. Το ζήτημα λύνεται με την εγγύηση και τη μισθωτική σύμβαση.

Εξαρτάται από το συμβόλαιο, και η διαφορά είναι μεγάλη. Σε ορισμένα συμβόλαια το ανώτατο όριο είναι δώδεκα μήνες ή ένα έτος από τη ζημιά, με αναλογική μείωση αν η αποκατάσταση διαρκέσει λιγότερο. Σε άλλα η κάλυψη σταματά με τη λήξη του ασφαλιστηρίου, οπότε μια ζημιά κοντά στην ανανέωση αφήνει λίγους μήνες.

Κινδυνεύει σοβαρά. Σε συμβόλαια που το ρυθμίζουν, η παραχώρηση χρήσης σε τρίτους εξαιρείται εκτός αν πρόκειται για νόμιμη ενοικίαση αποδεικνυόμενη από φορολογικώς παραδεκτά παραστατικά ή για δωρεάν παραχώρηση σε συγγενή πρώτου βαθμού. Στην αστική ευθύνη ιδιοκτήτη ή μισθωτή η κάλυψη παύει αυτόματα.

Δύο πράγματα αλλάζουν. Δεν τρέχει απώλεια ενοικίων για διάστημα που το ακίνητο δεν ήταν μισθωμένο, και μετά από 45 διαδοχικές ημέρες χωρίς χρήση παύει η κάλυψη κλοπής σε συμβόλαια που το ορίζουν – 90 ημέρες αν πρόκειται για εξοχική κατοικία.

Χρειάζεται πρόγραμμα που προβλέπει ρητά τη βραχυχρόνια μίσθωση. Ένα κοινό ασφαλιστήριο κατοικίας δεν την καλύπτει αυτόματα, και υπάρχουν συμβόλαια όπου η κάλυψη παύει από τη στιγμή που το ακίνητο διατίθεται με μίσθωση μικρότερη των δύο μηνών.

Ναι. Η χρήση του ακινήτου είναι το στοιχείο με βάση το οποίο αναλαμβάνεται ο κίνδυνος και υπολογίζεται το ασφάλιστρο. Συμβόλαιο που εκδόθηκε για ιδιοκατοίκηση και στην πράξη αφορά ενοικιαζόμενο ακίνητο γεννά ζήτημα τη στιγμή της ζημιάς, όχι νωρίτερα.

Είκοσι τοις εκατό όταν η φορολογητέα αξία ΕΝΦΙΑ της κατοικίας δεν ξεπερνά τις 500.000 ευρώ, δέκα όταν την ξεπερνά. Το ποσοστό αφορά ετήσια ασφάλιση· για μικρότερη διάρκεια η μείωση προσαρμόζεται αναλογικά με τους μήνες που ίσχυσε το συμβόλαιο.

Σεισμό, πυρκαγιά και πλημμύρα, και τα τρία σωρευτικά, για τρεις τουλάχιστον μήνες μέσα στο ίδιο ημερολογιακό έτος. Δύο από τα τρία δεν δίνουν μερική μείωση. Η ασφαλιστική πρέπει να είναι εγγεγραμμένη στο Μητρώο Ασφαλιστικών Επιχειρήσεων της Τράπεζας της Ελλάδος.

Όσο ολόκληρη η αξία ανακατασκευής του κτίσματος, την οποία η ΑΑΔΕ ορίζει σε 900 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο κύριων χώρων. Σε κατοικία 100 τετραγωνικών αυτό σημαίνει ασφαλισμένη αξία τουλάχιστον 90.000 ευρώ. Κεφάλαιο έστω και λίγο μικρότερο αφαιρεί τη μείωση εξ ολοκλήρου.

Στις αρχές του έτους εκκαθάρισης, για την ασφάλιση της προηγούμενης χρονιάς. Για το 2026 η προθεσμία ήταν η 16η Φεβρουαρίου 2026. Την αντίστοιχη προθεσμία του επόμενου έτους την ανακοινώνει η ΑΑΔΕ, οπότε το ερώτημα που κρίνεται από τώρα είναι αν η ασφάλιση τρέχει μέσα στη φετινή χρονιά.

Ναι. Η μείωση χορηγείται κατόπιν αίτησης και διασταύρωσης στοιχείων για κάθε έτος χωριστά. Από το 2025 και μετά, όσοι υπέβαλαν αίτηση την προηγούμενη χρονιά μπορεί να βρουν τη νέα προσυμπληρωμένη, με στοιχεία ανακτημένα από την περσινή και επικαιροποιημένα από τις ασφαλιστικές εταιρίες.

Αίτηση υποβάλλει ο καθένας χωριστά. Ο λήπτης της ασφάλισης δηλώνει στην πλατφόρμα τα ΑΦΜ των συνιδιοκτητών, η ΑΑΔΕ τους ειδοποιεί με ηλεκτρονικό μήνυμα, και καθένας συσχετίζει το ίδιο ασφαλιστήριο με το δικό του δικαίωμα επί της κατοικίας. Το ίδιο ισχύει όταν η ασφάλιση έγινε για λογαριασμό τρίτου προσώπου.

Ναι, εφόσον το δικαίωμα επί της κατοικίας ανήκει σε φυσικό πρόσωπο. Λήπτης της ασφάλισης μπορεί να είναι νομικό πρόσωπο χωρίς να χαθεί η μείωση· στην πλατφόρμα μπαίνει ο νόμιμος εκπρόσωπος με τους προσωπικούς του κωδικούς.

Τη χορηγεί ο προϊστάμενος της αρμόδιας ΔΟΥ, όταν δεν μπορεί να δοθεί μέσω της κεντρικής εκκαθάρισης. Το αίτημα υποβάλλεται στο myAADE, μέσα από την εφαρμογή «Τα Αιτήματά μου», με το έντυπο Δ500, τα ασφαλιστήρια και τις ανανεώσεις τους και υπεύθυνη δήλωση ότι τα στοιχεία είναι ακριβή.

Ναι. Η αντίληψη ότι η ασφάλεια κατοικίας αφορά μόνο όσους έχουν δάνειο είναι παρανόηση που κοστίζει. Η ασφάλεια καλύπτει ζημιές στο σπίτι και στα πράγματά σου ανεξάρτητα από το αν υπάρχει τράπεζα στη μέση.

Το ασφαλιστήριό σου πρέπει να περιλαμβάνει και τις τρεις καλύψεις μαζί: πυρκαγιά, πλημμύρα και σεισμό. Αν λείπει έστω και μία από αυτές, δεν δικαιούσαι την έκπτωση.

Η δική σου ασφάλεια. Δεν χρειάζεται να κυνηγήσεις τον γείτονα για να αποκαταστήσεις τη ζημιά στο δικό σου διαμέρισμα.

Συνήθως εξαιρείται, εκτός αν προκλήθηκε από καλυπτόμενο γεγονός, όπως μια πλημμύρα. Οι εξαιρέσεις πάντως διαφέρουν ανά εταιρεία και πρόγραμμα.

Για να καλυφθεί η κατοικία από σεισμό, η κατασκευή πρέπει να είναι αντισεισμική, δηλαδή μετά το 1960, και χωρίς ζημιές από προηγούμενο σεισμό. Πολλά παλιά κτίρια στο κέντρο και στην Άνω Πόλη δεν πληρούν αυτές τις προϋποθέσεις.

Κινδυνεύετε να μείνετε ακάλυπτοι. Η απόκρυψη της πραγματικής χρήσης της κατοικίας μπορεί να οδηγήσει σε ακύρωση της ασφάλισης ή σε μη κάλυψη των ζημιών που προκύπτουν από τη βραχυπρόθεσμη μίσθωση.

Όχι. Το AirCover καλύπτει μόνο συγκεκριμένες περιπτώσεις και οι διαδικασίες αποζημίωσής του είναι συχνά περίπλοκες και χρονοβόρες. Η κανονική ασφάλιση κατοικίας καλύπτει εκτενέστερο φάσμα κινδύνων και παραμένει απαραίτητη.

Ορισμένες ασφαλιστικές εταιρίες προσφέρουν κάλυψη αστικής ευθύνης ενοικιαστή έναντι του ιδιοκτήτη, η οποία προστατεύει τον ιδιοκτήτη από ζημιές που προκαλεί ο ενοικιαστής στο εσωτερικό του σπιτιού. Είναι πρόσθετη κάλυψη και επηρεάζει το ασφάλιστρο.

Ναι. Η ασφάλιση εξοχικής κατοικίας απευθύνεται σε όσους διατηρούν εξοχική κατοικία στην Ελλάδα, ανεξάρτητα από τη χώρα διαμονής τους. Προϋπόθεση είναι το ελληνικό ΑΦΜ.

Για τις πλήρεις καλύψεις, πολλές εταιρίες το θέτουν ως προϋπόθεση: να είναι ασφαλισμένη και η μόνιμη κατοικία στην ίδια εταιρεία με τις ίδιες καλύψεις. Υπάρχουν όμως και εταιρίες που αναλαμβάνουν την πλήρη κάλυψη χωρίς αυτόν τον όρο.

Συνήθως όχι, γιατί η εταιρία δεν μπορεί να πιστοποιήσει τα πρότυπα κατασκευής και τη συμμόρφωση προς τις αντισεισμικές πρακτικές. Αν όμως το κύριο μέρος έχει άδεια και υπάρχει αυθαίρετο τμήμα που νομιμοποιήθηκε, η περίπτωση εξετάζεται ξεχωριστά.

Το ασφάλιστρο υπολογίζεται ως συντελεστής επί της αξίας ανακατασκευής, όχι ως πάγιο ποσό. Ενδεικτικά, σε πακέτο που περιλαμβάνει σεισμό ο συντελεστής κτιρίου είναι 1,20‰ έως 1,30‰ τον χρόνο, δηλαδή περίπου 144 € έως 156 € για κτίριο 120.000 €, συν περίπου 1,60‰ για το περιεχόμενο. Ισχύει και ελάχιστο ασφάλιστρο, ενδεικτικά 30 € για απλή και 45 € για πλήρη κάλυψη.

Κάθε συμβόλαιο ορίζει ανώτατο διάστημα που το σπίτι επιτρέπεται να μείνει ακατοίκητο: τυπικά 90 διαδοχικές ημέρες για εξοχική κατοικία, έναντι 45 για κύρια, ενώ ορισμένα παλαιότερα συμβόλαια περιουσίας ορίζουν 30. Πέρα από αυτό το διάστημα η ζημιά δεν αποζημιώνεται, εκτός αν έχει ενημερωθεί εγγράφως η εταιρία πριν και έχει συμφωνήσει στη συνέχιση της κάλυψης.

Ναι, και είναι και υποχρεωτική. Στα εξοχικά οι απαλλαγές δεν είναι προαιρετικές όπως στις μόνιμες κατοικίες, ενώ τα συμβόλαια προβλέπουν το διπλάσιο ποσό ή ποσοστό: απαλλαγή κλοπής 5% της ζημιάς με ελάχιστο 500 € σε κύρια κατοικία γίνεται 10% με αντίστοιχα διπλάσιο ελάχιστο στο εξοχικό.

Όχι πάντα, και η διαφορά μεταξύ συμβολαίων είναι μεγάλη. Ορισμένα δεν καλύπτουν καθόλου την κατοικία όσο διατίθεται με μίσθωση μικρότερη των δύο μηνών, άλλα αναστέλλουν μόνο επεκτάσεις όπως η αστική ευθύνη για το διάστημα της βραχυχρόνιας μίσθωσης. Δηλώστε τη χρήση πριν την έκδοση του συμβολαίου.

Οι περισσότερες ασφαλιστικές εταιρίες θα αναλάβουν να ασφαλίσουν κτίριο που χτίστηκε πριν το 1960 για καλύψεις όπως φωτιά και φυσικά φαινόμενα, όχι όμως για την κάλυψη του σεισμού.

Εξαρτάται από την περίπτωση. Αν πρόκειται για ολόκληρο κτίριο που χτίστηκε χωρίς οικοδομική άδεια, το πιο πιθανό είναι οι ασφαλιστικές να μην αναλάβουν την ασφάλισή του ακόμη κι αν νομιμοποιήθηκε αργότερα, γιατί δεν μπορεί να πιστοποιηθεί η ποιότητα της κατασκευής και η τήρηση αντισεισμικών πρακτικών. Αν πρόκειται για μικρότερες μεταποιήσεις, όπως το κλείσιμο ενός μπαλκονιού, είναι πιθανό να συμπεριληφθεί στην ασφάλιση. Σε κάθε περίπτωση η αυθαίρετη κατασκευή πρέπει να γνωστοποιηθεί στην εταιρία και κάθε περίπτωση αξιολογείται ξεχωριστά.

Ναι. Η κάλυψη σεισμού περιλαμβάνει και τις ζημιές από φωτιά ή άλλους ασφαλιστικούς κινδύνους που προκύπτουν ως αποτέλεσμα του σεισμού.

Υπολογίζεται ως ποσοστό του ασφαλισμένου κεφαλαίου και όχι της ζημιάς. Με απαλλαγή 2% και κεφάλαιο 100.000€, η απαλλαγή είναι 2.000€ όποιο κι αν είναι το ύψος της ζημιάς.

Σημαίνει ασφάλιση της κατοικίας στον κλάδο πυρός — φωτιά, κεραυνός, ευρεία έκρηξη, καπνός και συναφείς κίνδυνοι — με τον σεισμό προστιθέμενο ως ξεχωριστή κάλυψη πάνω στο ίδιο ασφαλιστήριο. Στην Alfa Point βλέπουμε συχνά συμβόλαια πυρός χωρίς τη γραμμή του σεισμού: καλύπτουν τα πάντα εκτός από αυτό που φοβάται περισσότερο ο ιδιοκτήτης.

Το ασφάλιστρο δίνεται ως ποσοστό επί χιλίοις του ασφαλισμένου κεφαλαίου. Σε τιμολόγηση κατοικίας του 2023, το κτίριο μαζί με τον σεισμό κόστιζε 1,27‰ — δηλαδή 152,40€ τον χρόνο για κεφάλαιο 120.000€ σε κατοικία 100 τ.μ. Η τελική τιμή εξαρτάται από τη ζώνη σεισμικής επικινδυνότητας, το έτος κατασκευής και την απαλλαγή που θα επιλέξετε.

Όχι, εφόσον το συμβόλαιο έχει τον ειδικό όρο των 72 ωρών: περισσότερες σεισμικές δονήσεις μέσα σε εβδομήντα δύο ώρες στην ίδια περιοχή λογίζονται ως ένα ζημιογόνο γεγονός και γεννούν μία απαίτηση, άρα μία απαλλαγή.

Το κόστος πλήρους ανακατασκευής του κτιρίου στο ίδιο οικόπεδο, χωρίς την αξία του οικοπέδου — όχι την εμπορική ούτε την αντικειμενική αξία. Αν το ποσό υπολείπεται, η αποζημίωση μειώνεται αναλογικά κατά το άρθρο 17 του ν. 2496/1997, εκτός αν η απόκλιση καλύπτεται από τον όρο πρόνοιας, που τυπικά ανέχεται έως 10%.

Ναι, εφόσον ασφαλίζεται και το κτίριο. Αποζημιώνεται η δαπάνη που σας αναλογεί ως συνιδιοκτήτη, δηλαδή το ποσοστό συνιδιοκτησίας σας επί της συνολικής ζημιάς στους κοινόχρηστους και κοινόκτητους χώρους, με ανώτατο το όριο της συγκεκριμένης κάλυψης.

Εξαρτάται από το τι ασφαλίσατε. Υπάρχουν προγράμματα που αφορούν μόνο το κτίριο και προγράμματα που ασφαλίζουν κτίριο και περιεχόμενο. Η απαλλαγή του σεισμού υπολογίζεται πάντως επί του συνολικού ασφαλιστικού ποσού, οπότε και τα δύο σκέλη μετράνε στον υπολογισμό της.

Όχι. Οι ασφαλιστικές εταιρίες θεωρούν τον σεισμό και την καθίζηση εδάφους ξεχωριστές καλύψεις. Το πακέτο των φυσικών φαινομένων περιλαμβάνει συνήθως πλημμύρα, χιόνι, χαλάζι, θύελλα και καταιγίδα.

Όχι. Η παρουσία της κάλυψης στο πακέτο δεν επηρεάζει την τιμή, οπότε αφαιρώντας την εκτίθεστε σε κίνδυνο χωρίς να κερδίζετε ουσιαστικά στο κόστος.

Το κράτος δεν έχει υποχρέωση να αποζημιώσει τις απώλειες σε περίπτωση καταστροφής. Έννομο συμφέρον στην περιουσία σας έχετε μόνο εσείς, και μόνο εσείς μπορείτε να την ασφαλίσετε.

Η τράπεζα. Όταν έχει δηλωθεί ενυπόθηκος δανειστής, αυτός αναγράφεται στο ασφαλιστήριο ως δικαιούχος αποζημίωσης και η καταβολή γίνεται σε εκείνον, απευθείας και χωρίς δική σου ανάμιξη. Το ποσό πάει στο ανεξόφλητο υπόλοιπο του δανείου· ό,τι απομένει καταλήγει σε σένα.

Όχι. Η ασφάλιση είναι υποχρεωτική για το ενυπόθηκο ακίνητο, η επιλογή εταιρίας όμως είναι δική σου. Έχεις δικαίωμα να αρνηθείς την πρόταση της τράπεζας και να αναζητήσεις μόνος σου πρόγραμμα που καλύπτει τις απαιτήσεις της.

Εσύ, εκτός αν έχεις ζητήσει την προαιρετική κάλυψη δόσεων στεγαστικού δανείου. Με αυτήν, όταν το κτίριο κριθεί ακατάλληλο για διαμονή λόγω καλυπτόμενης ζημιάς, η εταιρία αναλαμβάνει τις δόσεις — συνήθως έως 9 μήνες, με όριο της τάξης του 3% του ασφαλιστικού ποσού του κτιρίου ή περίπου 6.000 €. Το ακριβές ποσό γράφεται στον πίνακα παροχών του δικού σου συμβολαίου.

Όχι. Η τράπεζα έχει συμφέρον μόνο στο κτίριο, οπότε η απαίτησή της αφορά μόνο αυτό. Το περιεχόμενο —έπιπλα, συσκευές και τα υπόλοιπα— το ασφαλίζεις με δική σου πρωτοβουλία, και είναι το κομμάτι για το οποίο η αποζημίωση έρχεται σε εσένα.

Ναι. Ο όρος του ενυπόθηκου δανειστή μπορεί να δηλωθεί γραπτά είτε κατά τη σύναψη είτε οποιαδήποτε στιγμή κατά τη διάρκεια της ασφάλισης. Αντίστοιχα, μπορείς με γραπτή δήλωση να εκχωρήσεις ή να ενεχυριάσεις τα δικαιώματα που απορρέουν από το ασφαλιστήριο.

Έχεις δικαίωμα να ζητήσεις ακύρωση του προηγούμενου ασφαλιστηρίου και επιστροφή χρημάτων, προσκομίζοντας το νέο ασφαλιστήριο, εφόσον αυτό είναι σύμφωνο με τις απαιτήσεις της τράπεζας.

Ο ειδικός όρος προστατεύει τον δανειστή, αλλά του επιβάλλει και υποχρέωση: οφείλει να ενημερώνει γραπτά την εταιρία μόλις μάθει για οποιαδήποτε παράβαση όρου, απόκρυψη ουσιώδους γεγονότος, ψευδή δήλωση ή μεταβολή του κινδύνου. Αν δεν το κάνει, εφαρμόζονται οι γενικοί όροι του ασφαλιστηρίου και το προνόμιό του δεν είναι απεριόριστο.

Αναλογικά με το ποσοστό της αξίας που έχετε ασφαλίσει. Σε σπίτι αξίας 100.000 ευρώ ασφαλισμένο για 50.000 ευρώ, μια ζημιά 4.000 ευρώ αποζημιώνεται με 2.000 ευρώ — τον μισό δηλαδή λογαριασμό τον πληρώνετε εσείς.

Όχι. Η υπερασφάλιση σημαίνει υψηλότερα ασφάλιστρα χωρίς να παρέχει πρόσθετα οφέλη σε περίπτωση ζημιάς. Το ζητούμενο δεν είναι το μεγαλύτερο κεφάλαιο αλλά το σωστό.

Κάθε φορά που αλλάζει η αξία του ακινήτου — κυρίως μετά από μεγάλη ανακαίνιση ή προσθήκη χώρων. Διαφορετικά ένα συμβόλαιο που ήταν σωστό όταν το υπογράψατε καταλήγει σε υπασφάλιση.