Ασφάλεια κατοικίας για σεισμό

Η ασφάλεια κατοικίας για σεισμό είναι ξεχωριστή κάλυψη, όχι μέρος του πακέτου φυσικών φαινομένων. Πολλές ασφαλιστικές εταιρίες καλύπτουν τις φυσικές καταστροφές χωρίς να περιλαμβάνουν τον σεισμό — σε μια χώρα επιρρεπή σε σεισμούς, αυτή η διάκριση καθορίζει αν θα αποζημιωθείτε.

Τι σημαίνει «ασφάλεια πυρός σεισμού»

Η ασφάλεια πυρός σεισμού είναι η ασφάλιση του σπιτιού στον κλάδο πυρός — τον κλάδο που καλύπτει τη φωτιά και τους συναφείς κινδύνους — με τον σεισμό προστιθέμενο ως ξεχωριστή κάλυψη πάνω στο ίδιο συμβόλαιο. Η ονομασία δεν είναι εμπορική: το βασικό συμβόλαιο είναι το ασφαλιστήριο πυρός και τα πακέτα κατοικίας γράφονται ως προσάρτημα πάνω σε αυτό. Γι' αυτό ο σεισμός εμφανίζεται σχεδόν πάντα ως δική του γραμμή, με δικούς του όρους ανάληψης και δική του απαλλαγή.

Το σκέλος «πυρός» καλύπτει στα τυπικά πακέτα κατοικίας: πυρκαγιά, πυρκαγιά από δάσος, καπνό από φωτιά και ζημιές από τις προσπάθειες πυρόσβεσης· πτώση κεραυνού· ευρεία έκρηξη· πτώση αεροσκαφών· καπνό· απεργίες, οχλαγωγίες, πολιτικές ταραχές, τρομοκρατικές ενέργειες και κακόβουλες πράξεις· ζημιές κλέπτη στο κτίριο. Τα καιρικά φαινόμενα είναι δική τους ομάδα καλύψεων και τα αναλύουμε στην ασφάλεια σπιτιού από φυσικά φαινόμενα.

Η διαφορά φαίνεται καθαρότερα από οτιδήποτε άλλο στους ίδιους τους πίνακες καλύψεων: το ίδιο πακέτο κυκλοφορεί σε δύο εκδόσεις, «με σεισμό» και «χωρίς σεισμό», με πανομοιότυπη λίστα και μία μόνο γραμμή διαφοράς — «σεισμός, ηφαιστειακή έκρηξη, σεισμικά κύματα». Αν αυτή η γραμμή λείπει από το δικό σας συμβόλαιο, το σπίτι είναι ασφαλισμένο για όλα τα υπόλοιπα και για τον σεισμό καθόλου.

Τι καλύπτει η ασφάλεια κατοικίας για σεισμό

Η κάλυψη σεισμού αποζημιώνει ζημιές στα ασφαλισμένα αντικείμενα που προέρχονται άμεσα από σεισμό, από ηφαιστειακή έκρηξη ή από παλιρροϊκά κύματα που προκύπτουν ως επακόλουθα σεισμού.

Περιλαμβάνει επίσης ζημιές από φωτιά ή άλλους ασφαλιστικούς κινδύνους που προκύπτουν ως αποτέλεσμα του σεισμού, καθώς και περιστάσεις καθίζησης, ανύψωσης ή κατολίσθησης εδάφους, βράχων ή χώματος — εφόσον αυτές είναι άμεση και αποκλειστική συνέπεια του σεισμού.

Ποια σπίτια ασφαλίζονται για σεισμό

Οι ασφαλιστικές εταιρείες παρέχουν συνήθως κάλυψη σεισμού για κατοικίες που έχουν κατασκευαστεί με οικοδομική άδεια και έχουν ανεγερθεί μετά το 1960.

Ο λόγος είναι ότι τα κτίρια εκείνης της περιόδου και μετά υπόκεινται σε πιο αυστηρά οικοδομικά πρότυπα και κανονισμούς, οι οποίοι αντισταθμίζουν τους κινδύνους από σεισμούς.

Τι ρωτά η εταιρία πριν αναλάβει τον σεισμό

Η χρονολογία είναι το πρώτο φίλτρο, όχι το μόνο. Ο έλεγχος ανάληψης κοιτάζει συγκεκριμένα στοιχεία του κτιρίου — και τα ίδια στοιχεία είναι που τιμολογούν την κάλυψη:

• Ζώνη σεισμικής επικινδυνότητας στην οποία βρίσκεται η κατοικία.
• Έτος κατασκευής ή έτος ανακατασκευής, εφόσον έγιναν εργασίες ενίσχυσης του φέροντα οργανισμού.
• Τύπος κατασκευής, με βασική διάκριση τουβλόκτιστη ή λιθόκτιστη.
• Νόμιμη άδεια ανέγερσης, χωρίς αδήλωτες οικοδομικές παρεμβάσεις.
• Ιστορικό σεισμικών ζημιών: η κάλυψη δίνεται με την προϋπόθεση ότι το κτίριο δεν έχει υποστεί ζημιές από σεισμό στο παρελθόν.
• Απαλλαγή που επιλέγει ο ιδιοκτήτης.

Η καθίζηση και η κατολίσθηση εδάφους ως αυτοτελής κίνδυνος — δηλαδή χωρίς να έχει προηγηθεί σεισμός — είναι χωριστή υπόθεση: δίνεται μόνο ύστερα από έγκριση της εταιρίας, ακόμη κι όταν το πρόγραμμα την προβλέπει.

Πόσο κεφάλαιο βάζετε στην ασφάλεια σπιτιού για σεισμό

Το ασφαλιστικό ποσό του κτιρίου δεν είναι η εμπορική ούτε η αντικειμενική αξία του ακινήτου. Είναι το κόστος πλήρους ανακατασκευής ενός πανομοιότυπου κτιρίου, ίδιας χρήσης και κατασκευής, στο ίδιο ακριβώς οικόπεδο — χωρίς την αξία του οικοπέδου, που δεν καταστρέφεται από τον σεισμό. Είναι ο λόγος που δύο διαμερίσματα με την ίδια τιμή αγοράς μπορεί να θέλουν εντελώς διαφορετικό κεφάλαιο.

Αν το ποσό είναι μικρότερο από αυτό που έπρεπε, εφαρμόζεται ο αναλογικός κανόνας του άρθρου 17 του ν. 2496/1997: η αποζημίωση περιορίζεται στην ίδια αναλογία. Με κεφάλαιο 70.000€ εκεί που έπρεπε να είναι 100.000€, μια ζημιά 20.000€ αποζημιώνεται με 14.000€ — και από αυτά αφαιρείται ακόμη η απαλλαγή.

Δύο όροι μαλακώνουν αυτόν τον κανόνα και αξίζει να τους ζητήσετε ονομαστικά στην προσφορά που θα δείτε:

• Όρος πρόνοιας: όσο η απόκλιση δεν ξεπερνά το 10% του ασφαλισμένου κεφαλαίου, η ζημιά αποζημιώνεται ακέραια και ο αναλογικός κανόνας δεν εφαρμόζεται.
• Προστασία έναντι υπασφάλισης: ισχύει εφόσον έχετε δηλώσει την πραγματική στεγασμένη επιφάνεια σε τετραγωνικά μέτρα και το κεφάλαιο δεν υπολείπεται του γινομένου «τετραγωνικά × ελάχιστη προτεινόμενη αξία ανά τετραγωνικό» που αναγράφεται στην πρόταση ασφάλισης. Κάθε μεταβολή στα τετραγωνικά πρέπει να γνωστοποιείται όσο τρέχει το συμβόλαιο.

Προσοχή και στην παλαιότητα: η αποζημίωση σε αξία καινούργιου, χωρίς αφαίρεση για φθορά και χρήση, τυπικά δεν ισχύει για κτίρια κατασκευής πριν το 1960 ούτε για κινητά άνω των δεκαπέντε ετών — εκεί βάση υπολογισμού γίνεται η πραγματική αξία.

Πώς διαμορφώνεται το κόστος της ασφάλειας κατοικίας για σεισμό

Τρεις παράγοντες καθορίζουν το ασφάλιστρο:

Η απαλλαγή σεισμού υπολογίζεται αλλιώς

Στην κάλυψη του σεισμού η απαλλαγή προκύπτει ως ποσοστό του κεφαλαίου και όχι ως ποσοστό επί της ζημιάς, όπως συναντάμε σε άλλες καλύψεις. Είναι η διαφορά που ξαφνιάζει τους περισσότερους ασφαλισμένους τη στιγμή της ζημιάς.

Σε συμβόλαιο με απαλλαγή σεισμού 2% και κεφάλαιο 100.000€, η απαλλαγή που θα καταβάλει ο ιδιοκτήτης είναι 2.000€ — ανεξάρτητα από το ύψος της ζημιάς.

Η απαλλαγή που επιλέγετε ρίχνει το ασφάλιστρο

Επειδή η απαλλαγή σεισμού είναι ποσοστό του κεφαλαίου, η επιλογή της είναι και η μεγαλύτερη μεταβλητή στην τιμή. Ενδεικτική κλίμακα, όπως συναντάται σε τιμολόγηση κατοικίας:

Η ανάγνωση είναι απλή: η έκπτωση 55% δεν είναι δώρο, είναι μεταφορά 15.000€ κινδύνου στον ιδιοκτήτη. Προσέξτε και τη στήλη «ελάχιστο ποσό» — υπάρχουν συμβόλαια με απαλλαγή 2% χωρίς κανένα ελάχιστο και άλλα με 2% και ελάχιστο 2.000€, και σε μικρό κεφάλαιο η διαφορά είναι πραγματική. Ζητήστε να δείτε την κλίμακα απαλλαγών του συγκεκριμένου προγράμματος πριν συγκρίνετε τιμές.

Το ίδιο το ασφάλιστρο δίνεται συνήθως ως ποσοστό επί χιλίοις (‰) του κεφαλαίου. Σε τιμολόγηση κατοικίας του 2023, το ολικό ετήσιο ασφάλιστρο για κτίριο μαζί με τον σεισμό ήταν 1,27‰ — δηλαδή 152,40€ τον χρόνο για κατοικία 100 τ.μ. με ασφαλισμένο κεφάλαιο 120.000€. Το νούμερο είναι ενδεικτικό και όχι προσφορά: αλλάζει με τη ζώνη σεισμικής επικινδυνότητας, το έτος κατασκευής και την απαλλαγή, και επιβαρύνεται με τους νόμιμους φόρους και τέλη.

Ο κανόνας των 72 ωρών: πόσες φορές πληρώνετε απαλλαγή

Μια σεισμική ακολουθία δεν είναι ένας σεισμός. Ο ειδικός όρος των 72 ωρών, που συναντάται στα περισσότερα συμβόλαια κατοικίας, ορίζει ότι όταν συμβούν περισσότερες από μία σεισμικές δονήσεις μέσα σε διάστημα εβδομήντα δύο ωρών στην ίδια περιοχή, όλες μαζί λογίζονται ως ένα ζημιογόνο γεγονός και γεννούν μία απαίτηση αποζημίωσης. Πρακτικά: μία απαλλαγή, όχι μία ανά δόνηση. Ο ίδιος όρος ισχύει και για τα υπόλοιπα φυσικά φαινόμενα — πλημμύρες, καταιγίδες, θύελλες.

Η απαλλαγή του σεισμού ακολουθεί επίσης ό,τι προκύπτει από αυτόν. Αν από τον σεισμό ξεσπάσει φωτιά, η ζημιά της φωτιάς κρίνεται με την απαλλαγή του σεισμού — 2% του συνολικού ασφαλιστικού ποσού — και όχι με τη μικρότερη απαλλαγή που θα ίσχυε για μια αυτοτελή πυρκαγιά. Για σύγκριση, οι απαλλαγές των υπόλοιπων φυσικών φαινομένων γράφονται ως ποσοστό της ζημιάς με ένα ελάχιστο ποσό: 5% της ζημιάς με ελάχιστο 350€, ή 10% με ελάχιστο 250€ για ισόγειο και 500€ για υπόγειο, ανάλογα με το συμβόλαιο.

Τι πληρώνει το συμβόλαιο πέρα από τη ζημιά στο κτίριο

Μετά από σεισμό, μεγάλο μέρος του κόστους δεν είναι η ίδια η ζημιά αλλά ό,τι χρειάζεται για να αποκατασταθεί. Τα πακέτα κατοικίας περιλαμβάνουν επεκτάσεις με δικά τους όρια, που τυπικά εκφράζονται ως ποσοστό του ασφαλιστικού ποσού ή ως απόλυτο ποσό — όποιο είναι μικρότερο. Ενδεικτικά όρια από πίνακα καλύψεων κατοικίας:

Δύο σημεία αφορούν τον σεισμό περισσότερο από κάθε άλλον κίνδυνο:

• Κοινόχρηστοι και κοινόκτητοι χώροι. Ο σεισμός χτυπά την πολυκατοικία, όχι μόνο το διαμέρισμα. Η κάλυψη αποζημιώνει τη δαπάνη που σας αναλογεί ως συνιδιοκτήτη: εφαρμόζεται το ποσοστό συνιδιοκτησίας σας επί της συνολικής ζημιάς στους κοινόχρηστους χώρους και εγκαταστάσεις, με ανώτατο το όριο της κάλυψης, όποιο από τα δύο είναι μικρότερο. Ισχύει με την προϋπόθεση ότι ασφαλίζετε και το κτίριο, όχι μόνο το περιεχόμενο.
• Πού μένετε όσο γίνονται οι εργασίες. Καλύπτονται τα έξοδα μεταφοράς και προσωρινής στέγασης των ασφαλισμένων αντικειμένων σε άλλη διεύθυνση και η επαναφορά τους, ενώ η ασφάλιση συνεχίζει να ισχύει όσο βρίσκονται στον προσωρινό χώρο. Προγράμματα καλύπτουν επίσης τη δαπάνη ενοικίου ή τη δόση του στεγαστικού δανείου έως 600€ τον μήνα και έως εννέα μήνες. Προσοχή στην εξαίρεση: αν ο προσωρινός χώρος είναι ξύλινη κατασκευή ή κτίσμα προγενέστερο του 1960, εκεί δεν καλύπτονται φωτιά και σεισμός.

Αν η κατοικία μείνει απροστάτευτη μετά τη ζημιά, αρκετά προγράμματα αναλαμβάνουν τη φύλαξή της με εξειδικευμένο προσωπικό για όσο δεν πληροί τις προϋποθέσεις ασφαλείας που είχε, με ανώτατη διάρκεια τις 72 ώρες και έως δύο φορές ανά ασφαλιστική περίοδο.

Τι κάνετε μετά τον σεισμό, βήμα βήμα

Οι προθεσμίες μετά τη ζημιά είναι σύντομες και δεν παρατείνονται επειδή ολόκληρη η περιοχή είναι σε αναστάτωση. Οι τέσσερις κινήσεις που κρατούν την αποζημίωση ακέραια:

Η επιλογή προγράμματος για σεισμό δεν κρίνεται στην τιμή αλλά στον συνδυασμό κεφαλαίου και απαλλαγής, μαζί με το αν το κτίριο πληροί τις προϋποθέσεις ανάληψης. Στην Alfa Point συγκρίνουμε τα προγράμματα της αγοράς για τη συγκεκριμένη κατοικία σας και σας δείχνουμε τι σημαίνει στην πράξη κάθε ποσοστό απαλλαγής.

Συχνές ερωτήσεις για την ασφάλεια κατοικίας για σεισμό